(TAP) - Một thẩm phán liên bang vừa phán quyết vô hiệu nỗ lực sa thải nhân viên thuộc Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (VOA) do Giám đốc điều hành (CEO) tạm quyền Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ (USAGM) - bà Kari Lake thực hiện. Nguyên nhân vì dù USAGM là chủ quản VOA, toà lập luận, bà Lake hiện không đủ tư cách pháp lý hợp lệ để giữ chức vụ.
Phán quyết trên do Thẩm phán Tòa án Liên bang Hoa Kỳ khu vực Quận Columbia (U.S. District Court for the District of Columbia) - ông Royce C. Lamberth đưa ra hôm 7/3. Ông Lamberth nhận định, bà Kari Lake không đủ thẩm quyền pháp lý để thực hiện quyết định liên quan đến việc cắt giảm hoặc tái cấu trúc Đài Tiếng nói Hoa Kỳ (Voice of America, viết tắt: VOA) suốt khoảng thời gian từ ngày 31/7 - 19/11 năm ngoái.
Thẩm phán Tòa án Liên bang Hoa Kỳ khu vực Quận Columbia Royce C. Lamberth phán quyết người do ông Trump bổ nhiệm làm CEO cơ quan chủ quản Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, không đủ tư cách pháp lý hợp lệ để giữ chức vụ. Nguồn: U.S. District Court for the District of Columbia
Như TAP News thông tin, hồi đầu năm 2025, ông Trump lựa chọn bà Lake lãnh đạo Cơ quan Truyền thông Toàn cầu Hoa Kỳ (USAGM) chuyên trách giám sát VOA cùng một số kênh khác, điển hình Đài Phát thanh Tự do Châu Âu/Đài Phát thanh Tự do (Radio Free Europe/Radio Liberty). Tuy nhiên, bà Lake chưa qua Thượng viện phê chuẩn để đảm nhận vị trí. Tòa án Liên bang Quận Columbia đánh giá, việc bà Lake tự ý ra quyết định hành chính, bao gồm sa thải hàng loạt nhân viên VOA tháng 8/2025, đã vi phạm quy định về bổ nhiệm theo Hiến pháp, lẫn Đạo luật Tuyển dụng (Vacancies Act). Mọi hành động của bà suốt giai đoạn đều bị tuyên bố vô hiệu, trở thành bất hợp pháp ngay từ đầu.
Thẩm phán Lamberth tin rằng chỉ khi đáp ứng đủ quy định về điều khoản bổ nhiệm hoặc vị trí tạm quyền, một cá nhân mới có thể đảm nhận chức vụ này. Vụ kiện do Trưởng văn phòng VOA phụ trách đưa tin về Nhà Trắng - bà Patsy Widakuswara cùng 2 nhà báo khác - Kate Neeper và Jessica Jerreat nộp đơn khởi xướng vào tháng 8/2025. Họ đều thuộc danh sách nhân viên bị sa thải vào thời điểm bà Lake cắt giảm nhân sự làm việc tại đài.
Tổ chức Phóng viên Không Biên giới đánh giá cần thêm nhiều nỗ lực pháp lý nữ, đảm bảo các nhà báo VOA có thể quay lại làm việc bình thường. Nguồn: Reporters Without Borders
Tờ Associated Press (AP) ngày 8/3 dẫn lời phe nguyên đơn bày tỏ, họ cảm thấy biết ơn trước quyết định bởi tòa án. Họ kỳ vọng phán quyết trở thành bước tiến quan trọng nhằm khắc phục phần nào thiệt hại mà những quyết định CEO tạm quyền gây nên. Mặc dù vậy, phe nguyên đơn vẫn đang chờ tác động thực tế. Đài Tiếng nói Hoa Kỳ thành lập từ thời Thế chiến II, nhiệm vụ phát sóng tin tức ra toàn thế giới. Nhiều người ủng hộ coi đây như công cụ “quyền lực mềm” của Hoa Kỳ, cung cấp thông tin khách quan đến các quốc gia - nơi Chính phủ kiểm soát chặt chẽ truyền thông.
Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (Reporters Without Borders, viết tắt: RWB) ngày 8/3 nhận định, phán quyết trên củng cố quan điểm: việc làm “suy yếu” VOA hoàn toàn trái pháp luật. Tuy nhiên, RWB đánh giá cần thêm nhiều nỗ lực pháp lý kế tiếp, đảm bảo các nhà báo VOA có thể quay về làm việc bình thường.
bà Kari Lake tuyên bố không đồng ý phán quyết, cáo buộc toà án can thiệp quá mức vào nỗ lực cải cách – vốn không thuộc thẩm quyền nhóm tư pháp. Nguồn: X “@KariLake”
Chiều hướng ngược lại, tài khoản “X” (@KariLake) bà Kari Lake tuyên bố không đồng ý phán quyết, đồng thời khẳng định sẽ kháng cáo. Bà Lake nói, người dân Hoa Kỳ đã tin tưởng trao Tổng thống Trump quyền cải tổ bộ máy Chính phủ, cắt giảm các cơ quan truyền thông do Chính phủ tài trợ hoạt động kém hiệu quả, lãng phí, đồng thời cáo buộc thẩm phán Lamberth can thiệp vào nỗ lực cải cách - vốn không thuộc thẩm quyền nhóm tư pháp.
Huy Niel