(TAP) - Tổng thống Donald Trump vừa kêu gọi các quốc gia Arab và Hồi giáo tham gia vào Hiệp định Abraham; đồng thời nhấn mạnh đây “nên là điều bắt buộc” trong tiến trình giải quyết xung đột với Iran.
Tổng thống Donald Trump ngày 25/5 thông báo trên nền tảng Truth Social (@realDonaldTrump) rằng, ông vừa tiến hành điện đàm cùng lãnh đạo nhiều quốc gia như Ả Rập Xê Út, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Bahrain để cập nhật tiến trình đàm phán giữa Hoa Kỳ - Iran. Đồng thời, ông kêu gọi các nước Arab nên tham gia vào Hiệp định Abraham về bình thường hóa quan hệ với Israel.
Tổng thống Donald Trump vừa kêu gọi các quốc gia Arab và Hồi giáo tham gia vào Hiệp định Abraham. Nguồn: The White House
Đối với những quốc gia còn lại, ông viện dẫn lý do Washington bỏ ra rất nhiều nỗ lực nhằm kết nối “hàng loạt vấn đề phức tạp”, nên việc các quốc gia Arab đồng loạt ký kết “nên là điều bắt buộc”. Theo nhà lãnh đạo Hoa Kỳ, một số quốc gia có thể từ chối vì vấn đề riêng, nhưng phần lớn hãy cân nhắc tham gia, để “biến thỏa thuận cùng Iran thành một cột mốc lịch sử lớn hơn nhiều”. Đáng chú ý, ông Trump tuyên bố, nếu Hoa Kỳ - Iran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột thì ông sẽ hoan nghênh Tehran gia nhập “liên minh toàn cầu chưa từng có này”.
Hiệp định Abraham là chuỗi thỏa thuận do Hoa Kỳ làm trung gian nhằm bình thường hóa quan hệ ngoại giao, kinh tế, an ninh giữa Israel - quốc gia Arab, được hình thành trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump vào năm 2020. UAE và Bahrain - hai quốc gia Arab đầu tiên ký kết Hiệp định Abraham, đánh dấu bước đột phá lịch sử khi các nước Ả Rập chính thức công nhận Israel. Sau đó, Sudan, Morocco cũng lần lượt ký kết những thỏa thuận tiếp theo thuộc khuôn khổ Hiệp định Abraham.
Ông Trump cho rằng việc các quốc gia Arab đồng loạt ký kết “nên là điều bắt buộc”. Nguồn: Truth Social (@realDonaldTrump)
Tuy nhiên, đề xuất của ông Trump nhanh chóng vấp phải rào cản. Phía Pakistan đã lập tức lên tiếng bác bỏ khả năng tham gia. Tại cuộc phỏng vấn cùng đài truyền hình địa phương Samaa TV ngày 25/4, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Muhammad Asif nói rằng: “Cá nhân tôi nghĩ chúng ta không nên tham gia bất kỳ hiệp định nào mâu thuẫn lập trường tư tưởng đất nước”. Đồng thời, ông đề cập việc Pakistan là quốc gia duy nhất trên thế giới không in tên Israel ở hộ chiếu, nhằm thể hiện việc không công nhận quốc gia này.
Trong khi đó, những quốc gia còn lại hiện chưa đưa ra tuyên bố chính thức. Thực tế, Ai Cập, Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Israel, song các bên leo thang căng thẳng suốt thời gian qua bởi nhiều bất đồng sâu sắc về cách xử lý cuộc chiến ở Dải Gaza. Riêng Ả Rập Xê Út, việc công nhận Israel luôn rất nhạy cảm. Theo đuổi Sáng kiến Hòa bình Ả Rập năm 2002, Riyadh từ lâu giữ vững cam kết chỉ bình thường hóa quan hệ cùng Israel nếu một nhà nước Palestine độc lập được thành lập dựa trên đường biên giới trước năm 1967. Đây là nơi có hai thánh địa Hồi Giáo Mecca và Medina linh thiêng nên mỗi quyết định liên quan đến Israel đều mang ý nghĩa chính trị, tôn giao, an ninh.
Mie Duong
